Kapat

Paralel ve Meridyenlerin Özellikleri

Anasayfa
Coğrafya Paralel ve Meridyenlerin Özellikleri

Paralel ve Meridyenlerin Özellikleri Nelerdir?

Bu yazımızda paralel ve meridyenlerin özellikleri konusunu detaylıca işleyeceğiz. Yeryüzünde herhangi bir yerin konumunu belirtmek için paralel ve meridyen olarak bilinen hayali çizgiler kullanılmaktadır. Aslında bu sistem, bir yerin konumunu belirtmek için en sık kullanılan koordinat sistemidir. Şimdi paralel ve meridyenlerin özellikleri konumuzu alt başlıkların halinde inceleyelim.

A) PARALELLER

Dünya’yı kuzey kutup noktasından güney kutup noktasına kadar eşit aralıklarla böldüğü varsayılan hayali yatay çizgilere paralel denir. En büyük paralel, kutuplara eşit uzaklıkta bulunan ekvatordur. Ekvatorun kuzey tarafında (üstünde) yer alan bölüme kuzey yarım küre, güney tarafında (altında) yer alan bölüme ise güney yarım küre denmektedir. Şimdi paralellerin özellikleri listesini detaylandıralım.

paralel ve meridyenlerin özellikleri, paralellerin özellikleri, meridyenlerin özellikleri

Paralellerin Özellikleri

Paralellerin Özellikleri

  • En büyük paralel olan ekvator, başlangıç paraleli olarak kabul edilir ve derecesi sıfırdır.
  • Ekvatorun 90 adet kuzeyinde, 90 adet güneyinde olacak şekilde toplamda 180 adet paralel çizgisi bulunmaktadır.
  • 90˚ kuzey paraleli nokta şeklindedir ve buna kuzey kutup noktası Aynı şekilde 90˚ güney paraleli de nokta halinde olup güney kutup noktası ismini alır.
  • Ardışık iki paralel arasında 1˚’lik açı farkı vardır. Yani kuzey kutup noktası ile güney kutup noktası arasında 180˚’lik bir açı farkı bulunmaktadır.
  • Ekvatorun kuzey bölümünde yer alan 90 adet paralele kuzey paralelleri, güneyinde yer alan 90 adet paralele ise güney paralelleri adı verilir.
  • Ekvatordan kutuplara gidildikçe paralel dereceleri büyür, Dünya’nın küresel şeklinin sonucu olarak da çevre uzunlukları azalır. Kutup noktalarında bulunan paraleller nokta halinde oldukları için çevre uzunlukları sıfırdır.
  • Ardışık iki paralel arasındaki uzaklık farkı 111 km’dir. Paralel çizgilerinin bu özellikleri sayesinde aynı meridyen üzerindeki iki noktanın arasındaki kuş uçuşu uzaklık rahatlıkla hesaplanabilir.
paralel ve meridyenlerin özellikleri, paralellerin özellikleri, meridyenlerin özellikleri

Paralel ve Meridyenlerin Özellikleri

Genel itibariyle paralellerin özellikleri bu maddelerden ibarettir. Paralel ve meridyenlerin özellikleri konumuza meridyenler ile devam ediyoruz.

B) MERİDYENLER

Kutup noktalarını birbirine bağlayan yarım daire şeklindeki hayali çizgilere meridyen denir. Meridyen çizgilerinin ekvatoru dik açıyla kestiği kabul edilir. Ardışık iki meridyen arasında birer derecelik açı farkı bulunmaktadır. Meridyenlerin özellikleri listesini inceleyelim…

paralel ve meridyenlerin özellikleri, paralellerin özellikleri, meridyenlerin özellikleri

Meridyenlerin Özellikleri

Meridyenlerin Özellikleri

  • İngiltere’nin Greenwich kasabasındaki Greenwich gözlemevinden geçtiği varsayılan meridyen, başlangıç meridyeni olarak kabul edilir ve derecesi sıfırdır.
  • Başlangıç meridyenini bir tam daireye tamamlayan meridyenin derecesi 180’dir ve bu meridyen “Tarih Değiştirme Çizgisi” olarak adlandırılır. Başlangıç meridyeninin tam karşısında bulunan bu meridyen, Dünya’yı Batı Yarım Küre ve Doğu Yarım Küre olmak üzere ikiye ayırır.
  • Doğu Yarım Küre’de 180 adet, Batı Yarım Küre’de 180 adet olacak şekilde toplamda 360 adet meridyen yayı vardır.
  • Ardışık iki meridyen arasında 1˚’lik açı farkı bulunmaktadır.
  • Meridyenler KKN ve GKN arasında yay şeklinde oldukları için, her meridyenin bir de karşıt meridyeni vardır. Bir meridyenin karşıt (zıt) meridyeni onu 180˚’ye tamamlar. Örnek vermek gerekirse, 75˚ doğu meridyeninin karşısında 105˚ batı meridyeni bulunur.
  • Bütün meridyen çizgilerinin birleşme noktaları kutuplardır.
  • Birbirini takip eden iki meridyen arasındaki uzaklık sadece ekvator üzerinde 111 km olarak ölçülebilir. Bunun haricinde ardışık iki meridyen arasındaki uzaklık kutuplara doğru azalır ve tam kutup noktalarında bu uzaklık sıfır
  • Dünya günlük hareketini gerçekleştirirken meridyenler Güneş’in önünden 4 dakikalık zaman aralıkları ile geçerler. Yani iki meridyen arasındaki zaman farkı 4 dakikadır. Yerel saat hesaplamaları da bu durumdan faydalanılarak yapılmaktadır.
paralel ve meridyenlerin özellikleri, paralellerin özellikleri, meridyenlerin özellikleri

Meridyenlerin Özellikleri

Paralel ve meridyenlerin özellikleri konumuzu burada noktalıyoruz. Bu konu hakkında aklınıza takılan herhangi bir soruyu yazı altına yorum yazarak bizlerle paylaşabilirsiniz. En kısa süre içerisinde sorunuz yanıtlanacaktır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir