Kapat

Kayaçlar Konu Anlatımı

Anasayfa
Coğrafya Kayaçlar Konu Anlatımı
kayaçlar konu anlatımı, kayaçlar, coğrafya, 10. sınıf

Bu yazımızda kayaçlar konu anlatımı başlığı altında, kayaçlar konusunun en can alıcı noktalarından bahsederek sizlere bilgi vermeyi amaçlayacağız. Öncelikle kayaç nedir, buna bir göz atalım.

Kayaç Nedir? (Kayaçlar Konu Anlatımı)

Bir ya da daha fazla mineralin birlikte oluşturduğu katı maddeler kayaç denmektedir. Kayaç deyince aklımıza doğrudan taş ve madenler gelebilir. Kayaçlar üç ana başlık altında incelenirler. Magmatik (Püskürük, Katılaşım) Kayaçlar, Tortul (Sediment) Kayaçlar ve Başkalaşım (Metamorfik) Kayaçları… Tabii bu başlıkların altında bir de alt başlıklar mevcut. Bunları da aşağıda yer verdiğimiz kayaçlar tablosu ile çok rahatlıkla görebilirsiniz.

kayaçlar konu anlatımı, 10. sınıf, tyt, kayaçlar

Tabloda görüldüğü üzere tüm kayaç çeşitlerini rahatlıkla sınıflandırabiliyoruz. Şimdi kayaçlar konu anlatımı yazımızın devamında bu kayaç türlerini yakından inceleyelim.

Volkanik (Püskürük, Katılaşım) Kayaçlar

Volkanik kayaçlar, adı üstünde magmanın yerkabuğunun altında veya üstünde soğuyup katılaşmasıyla oluşan kayaçlardır. Kendi içerisinde iç püskürük ve dış püskürük olmak üzere iki başlık altında incelenirler.

İç Püskürük Kayaçlar: Magmanın yerin derinlerinde yavaş yavaş soğumasıyla oluşum gösterirler. İç püskürük kayaçlar soğurlarken hava teması olmadığı için soğuma yavaş gerçekleşir. Buna bağlı olarak da iç püskürük kayaçların mineralleri iri taneli, gözle görülebilir ve dirençlidirler. En çok karşımıza çıkan örnekleri granit, diyorit, siyenit ve gabro şeklindedir.

Dış Püskürük Kayaçlar: Dış püskürük kayaçlar magmanın yeryüzüne çıkarak soğuması neticesinde oluşurlar. Doğrudan hava temasıyla soğudukları için soğumaları hızlı olur. Bu nedenle mineralleri ince ve küçük tanelidir, gözle görülemezler. Dış püskürük kayaçlarda karşımıza çıkan en önemli örnekleri andezit, bazalt, obsidyen ve tüftür. Bunların içerisinde tüf hariç geri kalanlarının hepsi dayanıklıdırlar.

Tortul (Sediment) Kayaçlar

Kırıntılı malzemelerin çukur yerlerde birikmesi ve doğal bir çimento ile birleşmesiyle tortul kayaçlar oluşum gösterirler. Tabakalı bir yapıya sahip olmalarının yanı sıra, esnek ve geçirgendirler. Aynı zamanda tortul kayaçlar içerisinde fosil bulunduran tek kayaç tipidir.

ÖNEMLİ NOT: İçerisinde fosil bulunduran tek kayaç türü tortul kayaçlar olduğundan bu püf nokta testlerde sıklıkla sorulmaktadır.

Tortul kayaçlar fiziksel (mekanik), kimyasal ve organik olmak üzere kendi içinde üç bölüme ayrılırlar. Şimdi kayaçlar konu anlatımı yazımıza bunları açıklayarak devam edelim.

Fiziksel (Mekanik) Tortul: Dış kuvvetlerin aşındırdığı parçaların birikmesi sonucu fiziksel tortul kayaçlar meydana gelir.

Kimyasal Tortul: Su içinde çözünmüş maddelerin birikmesi sonucunda kimyasal tortul kayaçlar oluşmaktadır.

Organik Tortul: Canlı kalıntılarının özellikle deniz ve okyanus tabanlarında birikmesiyle organik tortul kayaçlar oluşum göstermektedir.

Başkalaşım (Metamorfik) Kayaçlar

Püskürük ya da tortul kayaçların yüksek sıcaklık ve basınç altında hal değiştirmesiyle başkalaşım kayaçları oluşmaktadır. Bu kayaçlar kristalli bir yapıya sahiptirler. Kayaçlar arasında en dirençli gruptur.

ÖNCESİ SONRASI
Granit Gnays
Kalker Mermer
Kumtaşı (Kuvars) Kuvarsit
Kiltaşı Mikaşist
Kömür Elmas

 

Kayaçların Etkisiyle Oluşan Yerşekilleri
  • Peribacaları
  • Tor Topografyası
  • Sarkıt – Dikit – Sütun
  • Traverten

En önemli noktalarıyla birlikte açıklamaya çalıştığımız kayaçlar konu anlatımı yazımızı da burada noktalıyoruz. Eğer bu konu hakkında aklınıza takılan herhangi bir soru varsa lütfen bize bu yazı altına yorum yaparak bildiriniz. En kısa süre içerisinde dönüş yapacağımızdan emin olabilirsiniz.

ALAKALI KONULAR

Dünyanın Küresel Şeklinin Sonuçları

Türkiye’nin Özel Konumunun Sonuçları

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir